';

dla mediów

Juliusz dla najlepszej książki 2016 roku

Górnośląska Nagroda Literacka „Juliusz” po raz pierwszy przyznana została w roku ubiegłym. Zwycięską książką okazała się wówczas „Kobro. Skok w przestrzeń” Małgorzaty Czyńskiej, biografia artystki awangardowej, żony Władysława Strzemińskiego, znakomitej nowatorskiej rzeźbiarki. Do finałowej trójki zakwalifikowały się wtedy także tomy „Historia kina polskiego” Darka Foksa i „O pochodzeniu łajdaków” Tomasza Wiśniewskiego.

Duchowym opiekunem konkursu jest działający w XIX wieku lekarz i humanista – Juliusz Roger, autor zbioru „Pieśni ludu polskiego w Górnym Szląsku”. Ten zabytek języka polskiego stanowi przykład poważnej naukowej refleksji nad kulturą lokalną, domową, której ośrodkiem są wspólnie wyznawane przez mieszkańców wartości. Właśnie ten rodzaj namysłu jest szczególną ideą Górnośląskiej Nagrody Literackiej „Juliusz”.

O tegorocznego „Juliusza” walczyć będzie prawie o 1/3 więcej publikacji niż miało to miejsce w 2016 roku. W 2017 r. zgłoszono 150 książek, wśród których znalazły się publikacje o bardzo rozmaitym charakterze; m.in. naukowe, popularnonaukowe, historyczne, sagi rodzinne, literatura dziecięca, zbiory teksów, fantastyka, biografie, poezja i literatura piękna. Szeroka formuła konkursu nie wyklucza żadnej książki wydanej w języku polskim w roku ubiegłym – interdyscyplinarne grono Kapituły GNL „Juliusz” dysponuje szerokim zakresem kompetencji pozwalających na merytoryczną ocenę wszystkich nadesłanych propozycji.

Naukowcy, których zadaniem jest wyłonienie książek finałowych to dr hab. Anna Kałuża (przewodnicząca Kapituły), dr Joanna Bednarek, dr hab. prof. UŚ Alina Świeściak, dr Kacper Bartczak, dr hab. prof. UŚ Zbigniew Kadłubek, dr hab. prof. UAM Arkadiusz Żychliński, dr Michał Warchala i dr hab. Jakub Momro. W tym gronie znajdują się wybitni specjaliści od współczesnej poezji i prozy a także tłumacze, komparatyści, pisarze, socjologowie, filozofowie i historycy idei.

Warto dodać, że wśród tegorocznych zgłoszeń pojawiły się książki całej trójki finalistów z 2016 r.: „Kobiety Witkacego. Harem metafizyczny” Małgorzaty Czyńskiej, „Wołyń Bourne’a” Darka Foksa i „Wstrząsająco przystojny mężczyzna” Tomasza Wiśniewskiego. Wśród propozycji do nagrody nie zabrakło także nowej książki bestsellerowego „Drachu” – „Król” Szczepana Twardocha został zgłoszony przez Wydawnictwo Literackie. Towarzyszyły mu inne świetne pozycje tego wydawnictwa, m.in. krytycznoliteracka „Poruszona mapa” Przemysława Czaplińskiego, czy historyczny „Nieznośny ciężar braterstwa. Konflikty polsko-czeskie w XX wieku” Michała Przeperskiego.

Wydawnictwo Znak zaproponowało m.in. „Rok królika” Joanny Bator oraz… „Najlepiej w życiu ma Twój Kot. Listy”, korespondencję Wisławy Szymborskiej i Kornela Filipowicza opracowaną przez Tomasza Fiałkowskiego i Sebastiana Kudasa. To ciekawa pozycja dokumentująca losy niezwykłej pary artystów, a także interesujące zadanie dla członków Kapituły, podobnie jak kilka nadesłanych przekładów. Wśród nich znalazły się m.in. „Zu” Silvestra Lavrika tłumaczone przez Jacka Bieruta, czy „Wygnani z raju”, wybór poezji Davida Jonesa, Geoffreya Hilla i Charlesa Tomlinsona opracowany przez Jacka Gutorowa (obie pozycje zgłoszone przez Fundację na rzecz Kultury i Edukacji im. Tymoteusza Karpowicza).

Swego rodzaju ewenement stanowi także zgłoszona przez Wydawnictwo Austeria „Wędrówka Nabu”. Nastrojowo zilustrowana przez Joannę Rusinek książeczka Jarosława Mikołajewskiego skierowana jest do odbiorcy dziecięcego – publikację wyróżniła także polska sekcja IBBY. Ta opowieść o trudnym temacie bycia pozbawionym bezpieczeństwa i domu traktuje dzieci w sposób poważny, nie odsuwa ich od ważnych pytań współczesności, jednocześnie nie podsuwając łatwych odpowiedzi. Nastawienie na dialog i wspólne zastanowienie się nad problemem wyróżnia tę pozycję spośród książeczek adresowanych do najmłodszych.

Kolejne etapy prac Kapituły Górnośląskiej Nagrody Literackiej zmierzać będą do wyłonienia najciekawszych propozycji . Laureata II edycji „Juliusza” poznamy w październiku. Autorowi najlepszej książki wydanej po polsku w 2016 roku statuetkę wręczy Prezydent Miasta Rybnika podczas dorocznych Rybnickich Dni Literatury.

księgi znaków

logo-juliusz225_Black
kulturaum
rybnik